maandag 23 oktober 2017

Piet Paaltjens -- Aan Hedwig

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

wikipedia
dbnl
kb
gedichten
Familie en kennissen als luisterboek








•• 150 jaar geleden verscheen Snikken en grimlachjes van Piet Paaltjens. In Schiedam (Paaltjens’ woonplaats destijds) wordt dat de komende maanden gevierd.




Aan Hedwig

Wat nu een kerkhof in mij is, was, lang geleên,
Een vroolijk marktplein, waar een dartle zwerm dooreen
Krioelde van de dolste droomen, somtijds wel
Wat al te dol, en toch vermaaklijk in hun spel.

Het was me een leventje daarbinnen! Zien verging
Een mensch en hooren. Doch op eenmaal, daar verving
Een aaklig steunen 't blij rumoer, en dan - een gil
Als van een zinkende equipage. En toen was 't stil.

Ach, wat geen enkle van mijn droomen had verwacht:
Een zoete vrouwenhand had ze allen omgebracht.
Zoet, valsch, arm handje! 't Vonnis, dat u trof, was zwaar:
Gij hebt u moeten geven aan een weduwnaar.

Gij glimlacht, Hedwig, maar ik zeg u, glimlach niet!
Nog strenger oordeel zie ik voor u dagen in 't verschiet.
De hand, die eens mijn droomen worgde, was wel wreed,
Maar wreeder was nog, wat uw dartle hand misdeed.

Op de piano dansend dorst uw hand begaan,
Wat zelfs hyena's slechts tersluips bij nacht bestaan:
Met onbarmhartig-smeltendteêr klaviergeluid
Trok ze al mijn doode droomen weer hun graven uit.

Afschuwlijk! Wat reeds halfvergaan was in den schoot
Van mijn gemoed, dat woelde uw wreevle hand weer bloot.
Het is daarbinnen niet meer uit te houden! 'k Stik,
Als ik maar even afdaal in mijn eigen ik!

En toch, met wellust zou 'k me domplen in mij zelf,
Kon 'k u slechts met mij sleuren in dat grafgewelf.
Als 'k u daar, Hedwig, in de stikstof smoren zag,
Hoe zou mijn ziel dan dreunen van mijn laatsten lach!


Piet Paaltjens (1835-1894)
uit: Snikken en grimlachjes (1867)





• Grimlachendste stripblad van Nederland: Zone 5300
• Speel het gedichtenspel

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

zondag 22 oktober 2017

E.J. Potgieter -- Het Papegaaien-deuntje

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

bloemlezing
wikipedia
dbnl
literatuurgeschiedenis
Gezongen versie van Papegaaien-deuntje







• "Het is satirisch, evenals het Papegaayen-deuntjen, waarin de papegaai het hatelijk symbool is van alle slaperige conformisten in zijn eigen tijd."




Het Papegaaien-deuntje

Wat leide ik toch een leven,
Het prinsjen van de buurt!
Mijn stok is bruin gewreven,
Mijn kooi is glad geschuurd,
En ik kan klontjens krijgen
Voor 't praten en voor 't zwijgen.
Ai! Lorretjen;
Kaporretjen,
Kapoe, kapoe, kapoe,
Houd mij je bekjen toe!

En zou ik mij dan storen
Aan 't smalen van dien knaap,
Die steeds wat nieuws wil hooren,
Die me uitscheldt voor een aap,
En mij zoo graag zou dwingen,
Een eigen lied te zingen?
Neen, Lorretjen
Kaporretjen,
Kapoe, kapoe, kapoe,
Is daar te snugger toe!

Ik ken wel mijns gelijken,
Die wand'len over straat,
Die met een degen prijken,
Die zitten in den raad,
Zij kregen 't beste hapjen,
Door krek te doen als Papjen.
En Lorretjen,
Kaporretjen,
Kapoe, Kapoe, kapoe,
Waar past die al niet toe?


E.J. Potgieter (1808-1875)
uit: Liedekens van Bontekoe (1840)





• Kaporretje-stripblad van Nederland: Zone 5300
• Speel het gedichtenspel

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

zaterdag 21 oktober 2017

Joost van den Vondel -- Rei der joffers uit Noah ('Waar bleef de zwaan?')

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

wikipedia
kb
dbnl
youtube
literatuurgeschiedenis
citaten






• De rei-zang over de zwaan uit Vondels toneelstuk Noah verwoordt het lichtzinnige antwoord van de mensheid op de dreiging van de zondvloed: "De Joffers heffen een lied aan over de levenswandel van de zwaan, die onbekommerd op de vloed nestelt. Zwemmend brengt zij haar jongen groot en zelfs 'Stervende zingt ze een vrolijk lied/ in 't suikerriet'. De zwaan leeft dus niet alleen blij maar sterft ook zo: 'Zij tart de nijdige dood uit lust/ met kwinkeleren, en triomferen,/ en sterft gerust." Volgens sommigen behoort deze 'zwanenzang' tot het allermooiste wat Vondel geschreven heeft.
De volledige tekst van Noah leest u hier. Een zeer volledige samenvatting hier.



Waar bleef de zwaan?
Zou het al zinken en vergaan,
Waar bleef de zwaan?
Waar bleef de zwaan,
De zwaan, dat vrolijke waterdier,
Nooit zat van kussen?
Geen waatren blussen
Haar minnevier*.

’t Lust haar te nestlen op de vloed,
Zij kweekt de gloed,
Zij kweekt de gloed
Met hare vrolijke wederga,
En kipt* hare eiers,
en acht geen schreiers,
Noch vreest geen scha.

Vliegende jongen zwemmen mee
Door stroom en zee,
Door stroom en zee.
Zij groeit in ’t levendig element,
En wast de veren,
En vaart spansseren*
Tot ’s levens end.

Stervende zingt ze een vrolijk lied
In ’t suikerriet,
In ’t suikerriet.
Zij tart de nijdige dood uit lust
Met kwinkeleren
En triomferen,
En sterft gerust.

Stervende zoekt haar flauw gezicht
Nog eens het licht,
Nog eens het licht,
De bruidschat van de natuur te leen
Aan elk gegeven,
Om blij te leven:
Zo vaart ze heen.


Joost van den Vondel (1587-1679)
uit: Noah, of ondergang der eerste weerelt (1667)




minnevier = minnevuur
kipt = broedt uit
vaart spansseren = spelend eropuit trekken




• Zwaanste stripblad van Nederland: Zone 5300
• Speel het gedichtenspel

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

vrijdag 20 oktober 2017

Willem Wilmink -- Het meisje spreekt

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

wikipedia
kb
dbnl
leestafel









Het meisje spreekt

Toen ik voor het eerst die dingen hoorde
Was ik dertien of veertien jaar.
Zag op weg naar school de mensen op straat
En dacht: die zijn naar bed geweest
Met elkaar.

Maar geen spoor van avontuur
En geen spoor van licht
In hun hele postuur,
In hun hele gezicht.

De eerste keer van mezelf
Ben ik bij dageraad voor het raam gaan staan,
En het licht van de zon bescheen
Een schoorsteen, een plat met kiezelsteen,
En ik zag daar mijn leven van jongs af aan.

Ik heb het ook weleens gedaan
Alleen maar voor de gezelligheid,
Dat heette dan dat je werd verleid.
En als je dan 's morgens koffie maakt
Kan geen van de twee het zwijgen verbreken
En je voelt je op straat nog naakt.

Laatst heb ik een muur aangeraakt
Op een zomerse avond. Hij was warm.
Toen legde ik mijn hoofd op mijn arm,
En het was of ik weer dat kind zijn zou,
Als ik maar aftelde: zes, negen, tien,
Als ik maar riep: wie niet weg is is gezien.


Willem Wilmink (1936-2003)
uit: Het kind is de vader van de man (1989)





• Zes-negen-tien-stripblad van Nederland: Zone 5300
• Speel het gedichtenspel

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

woensdag 18 oktober 2017

Alain Delmotte -- Petit portrait à propos d'une poire

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

youtube
recensie
ooteoote
stanza








Petit portrait à propos d'une poire
Warhoofd schetst zijn zelfportret

     1

Hij is bedreven in het nooit au sérieux worden genomen. Dat er met
hem geen rekening wordt gehouden, hij smeekt erom, het is zijn
zegen.

Van opzij worden geschoven maakt hij een zaak. Plichtsgetrouw
behoort zich laten bedotten tot zijn dagelijkse taken.

Koste wat kost kickt hij op zich uitgerangeerd voelen.

Kunstzinnig en deskundig in gekkenwerk trekt hij weloverwogen
meestal aan het kortste eind.

Dat hij vandaag alweer geen gehoor kon vinden, maakt zijn dag
goed. Maakt zijn dag af.



     2

Stoten onder de gordel: voor geen geld in de wereld zou hij die
willen missen.

Blunders, flaters, zijn mond voorbijpraten, ondoordachte uitlatingen:
allemaal maakt het, slim bedacht, deel uit van zijn tactisch arsenaal.

Voor de voeten worden gelopen, is hem een niet te verwoorden
zaligheid: hij tekent ervoor.

Noodlot houdt hem bezig. De worp, de gril, de meewarige lol trekt
hem daarin aan.

Langs de weg die hij gaat, trapt hij in elke drol. Hij vermoedt dat het
de zijne zijn.

Dankbaar is hij voor elke tegenslag en voor wie hem gretig kan
manipuleren.



     3

Hij is schatrijk aan sores.

Boegeroep zijn richting uit? Hij geeft het toe – een genoegen.

Hij troost zich vaak met de gedachte aan een tegen hem gericht
complot.



     4

Waardigheid liet hij links liggen. Het was hem te zwaar, het was hem
te veel en al te menselijk.

Waardigheid. Het wordt niet meer geapprecieerd, het wordt niet meer
getolereerd. Het is niet langer meer van deze wereld.

Hij schaamt zich enkel over hoe hij daar nu staat met afgezakte
broek.



     5

Bij het stappen valt hij over zijn eigen benen. Altijd stoot hij zijn
hoofd wel ergens tegen.

Hij schaterlacht als er eigenlijk moet worden getreurd.

De kous op zijn kop krijgen en kop van jut zijn? Hij had het zelf niet
beter kunnen bedenken.


Alain Delmotte (1957)
uit: Warhoofds gekkenwerk (2017)







• Remslapendste stripblad van Nederland: Zone 5300
• Speel het gedichtenspel

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

dinsdag 17 oktober 2017

Sebastien Crusener -- Meer nachten ijs IX & X

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

soundcloud
muziek
google+
stanza








Meer nachten ijs
IX

Geraak weer eens een stap vooruit
nacht tevergeefs – woensdag –
het wemelt van de poeder,
nevel die het hospitaalgestel
de klok rond om de as doet struikelen

Het werkelijke heeft het veel te koud,

de ruimte erom rond
wordt ingenomen door een leegte
die te vol is van zichzelf

De hiel is halverwege
als het buiten klaar wordt, slaap
snijdt me de benen af,
zo voelt weer eens de ochtend

Stappen komen snel op mij terug
éénmaal klaarwakker voor de spiegel


*


X

Als in de winter:
nauwelijks

Van het ijs af
en doorrookt glad

Poëtisch in de sneeuw gepist
en op de spits gedreven:

stem
weggestemd op donderdag
met hoest
en stapelgaten aan de klank
die door de tanden zichtbaar is

Na het ijzige geen stilte,
na het ijzige de gil van korte metten

Ogen sluiten eerst


Sebastien Crusener
uit: Alle remslaap los! (2017)



“In de herfst en winter van 2016 werd ik gekweld door onrustige
slaap en doodsdrift en gebruikte te veel angstremmende medicijnen.
Als ik 's nachts wakker schrok noteerde ik de eerste opkomende
gedachte op een memovelletje. Uit al deze velletjes stelde ik
maanden later deze bundel samen.”




• Remslapendste stripblad van Nederland: Zone 5300
• Speel het gedichtenspel

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster

maandag 16 oktober 2017

Karel van den Oever -- Kunegonde van Heesewick

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

wikipedia
dbnl
bio
wat gedichten









Kunegonde van Heesewick*

Als d’ herfst in Brabant hei en bosch verblauwt
en ’t triestig over heel de wereld is,
de sloot verroest, de smuik waast in het lis,
de zon neerslachtig door de pepels grauwt,

dan schimt er een kasteel daár, doodsbenauwd...
Een gloed smeult laat in elke vensternis,
een spuwer druipt zwart water in ’t vernis
der gracht; mosgroene leeuw de poort beklauwt.

Men huivert, grafstil is ’t; een knorr'ge weerhaan schraaft
en rosse muggen weemlen doelloos op de gracht;
geen oude slotheer sloft langs gaanderij en zaal...

Tot daar opeens aan ’t torenraam weemoedig lacht
het bleek gelaat van Kunegonde, schoon-begaafd,
die met haar sluier wuift tot Gallo, haar gemaal.


Karel van den Oever (1879-1926)
uit: Verzen uit oorlogstijd (1919)



• De sage van Ridder Robert van Heeswijk verhaalt hoe deze de berooide graaf Gallo wil vermoorden, omdat Roberts dochter Kunegonde verliefd op hem was en er met hem vandoor wilde gaan. Maar de hemel strafte Robert voor zijn harteloosheid en hij werd met paard en al door de aarde verzwolgen.

• Kasteel Heeswijk




















• Kunegondostripblad van Nederland: Zone 5300
• Speel het gedichtenspel

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Aan- en afmelden: http://high5.nl/minimalist/?l=laurensjzcoster